Kredi, bir finansman kuruluşunun belirli bir vade ve bedel karşılığında müşterisine fon sağlaması ya da müşterisi adına bir yükümlülük üstlenmesidir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kredi kavramını geniş tutar: yalnızca hesaba geçen para değil, teminat mektubu, kefalet ve aval gibi taahhütler de kredi sayılır.
Nakdi ve gayrinakdi kredi
- Nakdi kredi: Müşteriye doğrudan fon kullandırılır. İşletme sermayesi finansmanı, taksitli ticari finansman, konut ve taşıt finansmanı bu gruptadır.
- Gayrinakdi kredi: Kuruluş nakit çıkışı yapmaz, müşterisi adına ödeme taahhüdü verir. Teminat mektupları, akreditifler, kabul ve avaller bu gruptadır; bedeli genellikle komisyondur.
Konvansiyonel ve katılım finansmanı
Müşteri açısından ödeme planları birbirine benzese de iki modelin işlem yapısı farklıdır:
| Konvansiyonel | Katılım | |
|---|---|---|
| İşlem | Para ödünç verilir | Mal veya hizmet alınıp vadeli satılır, kiralanır ya da ortaklık kurulur |
| Getiri | Faiz | Kâr payı veya kira |
| Fon kaynağı | Mevduat | Katılım fonu (kâr-zarara katılma) |
| Fatura | Genellikle yok | Alım-satıma konu mal/hizmetin faturası aranır |
Bir kredi dosyası hangi aşamalardan geçer?
- Başvuru ve bilgi toplama: Finansal tablolar, vergi beyannameleri, faaliyet bilgileri, ortaklık yapısı.
- İstihbarat: Risk Merkezi / KKB kayıtları, çek ve senet sicili, piyasa ve banka görüşleri.
- Mali analiz: Bilanço, gelir tablosu ve nakit akışı; rasyolar ve sektör karşılaştırması.
- Tahsis kararı: Limit, ürün, vade, fiyat ve teminat yapısının belirlenmesi.
- Teminatlandırma ve sözleşme: İpotek, rehin, kefalet ve sözleşmelerin tamamlanması.
- Kullandırım ve izleme: Kullandırım sonrasında firma performansı ve erken uyarı sinyalleri düzenli takip edilir.
Kredi analistinin baktığı beş başlık (5K)
- Karakter: Ortakların ve yönetimin geçmişi, ödeme alışkanlıkları, şeffaflık.
- Kapasite: Faaliyetlerden yaratılan nakdin borç servisine yetip yetmediği.
- Kapital (sermaye): Özkaynak gücü ve ortakların işletmeye bağlılığı.
- Kolateral (teminat): İkinci çıkış yolu; teminatın niteliği ve paraya çevrilebilirliği.
- Koşullar: Sektör, makroekonomik ortam, kur ve faiz riskleri.
Kendi rakamlarınızla deneyin
Taksit, finansal kiralama ve rasyo analizi araçları ücretsiz ve kayıt gerektirmez.